Một câu lệnh hay đôi khi vẫn chưa đủ

Khi bắt đầu ứng dụng A.I vào công việc, tôi cũng quan tâm đến câu lệnh. Viết thế nào để ChatGPT hiểu? Nên giao vai trò gì? Phải yêu cầu bảng đầu ra ra sao? Khi một câu lệnh cho kết quả tốt, tôi thường muốn giữ lại để lần sau dùng tiếp.

Nhưng tôi nhận ra một điều: không phải cứ sao chép đúng câu lệnh cũ là lần sau sẽ có kết quả như mong muốn. Tài liệu đầu vào khác đi, định dạng thay đổi, hoặc người sử dụng không biết cần kiểm tra bước nào, thì một lời nhắc từng hiệu quả vẫn có thể gây lúng túng.

Từ “nhớ cách làm” đến “ghi rõ cách làm”

Trong quá trình chuyển câu hỏi Word sang Excel, yêu cầu ban đầu là đưa dữ liệu về các cột chuẩn. Sau đó, tôi tiếp tục bổ sung quy tắc in đậm đáp án theo cột “Đáp án”, rồi quy tắc phân màu giữa các dòng. Cách làm tốt lên nhờ các lần kiểm tra và hiệu chỉnh.

Nếu chỉ giữ lại câu lệnh ở lượt cuối, người khác khó hiểu vì sao cần từng quy tắc ấy. Họ có thể bỏ qua bước kiểm tra, hoặc vô tình giao cho A.I quyền tự suy đoán điều chưa rõ. Vì vậy, tôi bắt đầu quan tâm đến việc đóng gói cả quy trình: đầu vào nào được chấp nhận, các bước xử lý theo thứ tự nào, đầu ra cần thế nào, nếu thiếu dữ liệu thì làm gì.

Tôi sử dụng khung RISEN để diễn đạt rõ vai trò, chỉ thị, các bước, mục tiêu và giới hạn. Rồi tôi tiếp tục dùng cách tổng kết – chuẩn hóa – tạo Skill để lưu lại tri thức đã kiểm chứng. Một Skill không chỉ là câu lệnh dài hơn. Nó là lời hướng dẫn đủ rõ để có thể thực hiện một công việc theo cùng nguyên tắc.

Điều tôi muốn lưu giữ thật ra là kinh nghiệm

Trong công việc, có những điều chúng ta làm đúng nhờ đã từng gặp nhiều tình huống. Nhưng nếu chỉ để chúng trong trí nhớ, mỗi lần giao lại phải giải thích từ đầu. Khi chuyển thành các bước rõ ràng, phần kinh nghiệm ấy mới có cơ hội được kiểm tra, cải tiến và sử dụng bởi người khác.

Tôi cũng hiểu Skill không thể thay trách nhiệm chuyên môn. Nó cần được thử lại với dữ liệu mới và cập nhật khi quy định hoặc yêu cầu thay đổi. Đóng gói không có nghĩa là đóng băng cách làm mãi mãi.

Câu lệnh giúp tôi làm được một việc. Skill giúp tôi giữ lại cách làm để sử dụng và hướng dẫn lần sau.

Nếu bạn vừa có một cuộc trò chuyện A.I rất hữu ích, đừng vội chỉ lưu đường dẫn. Hãy thử ghi lại ba điều: phần nào đã làm tốt, điều kiện nào giúp nó đúng và bước kiểm tra nào không được bỏ qua. Đó có thể là trang đầu tiên của một Skill thực sự có giá trị.