Chúng ta thường đánh giá A.I qua tốc độ trả lời. Hỏi một câu, nhận một đáp án ngay, cảm giác rất thuận tiện. Nhưng khi dùng A.I để hỗ trợ công việc có quy định, tôi có thêm một tiêu chí khác: Nó có biết nói khi nào chưa đủ căn cứ hay không?

Trong công việc rà soát hồ sơ, tên hồ sơ không phải lúc nào cũng cung cấp toàn bộ thông tin. Một dòng ghi quá ngắn có thể chưa phản ánh nội dung thực hiện. Một ảnh chụp danh sách có thể bị cắt mất cột thời hạn. Một hồ sơ có nhiều nhóm công việc khiến người kiểm tra cần biết thành phần tài liệu trước khi nhận xét.

Nếu trong những tình huống như vậy chatbot vẫn đưa ra một kết luận dứt khoát, câu trả lời có thể làm người sử dụng yên tâm sai chỗ.

Tôi muốn A.I hỗ trợ người làm chuyên môn bằng cách chỉ ra phần còn thiếu. Thay vì cố đoán, chatbot có thể ghi “Cần làm rõ”, nêu những hướng có khả năng phù hợp và đề nghị người dùng bổ sung thông tin.

Ví dụ mô phỏng: người dùng gửi ảnh có tên hồ sơ nhưng phần thời hạn hiện tại không nhìn thấy. Kết quả phù hợp không phải là điền một thời hạn tưởng như hợp lý vào chỗ trống. Chatbot nên nói rõ đã đọc được tên nào, chưa đọc được cột nào và yêu cầu gửi lại dữ liệu đầy đủ.

Khi xây hướng dẫn cho GPT, tôi cùng nhóm coi cách xử lý này là một phần của chất lượng đầu ra. Không chỉ có kết luận đúng hay chưa đúng, mà phải có cách thể hiện trạng thái chưa đủ thông tin và phần người dùng cần kiểm tra tiếp.

Tôi nhận ra một thay đổi trong cách nhìn của mình: Mục tiêu không phải để A.I trả lời mọi câu hỏi, mà để nó giúp người làm việc tiến thêm một bước có căn cứ. Đôi khi bước tiến ấy là tìm được đúng câu hỏi cần hỏi tiếp.

Điều đó rất gần với công việc thực tế. Người làm chuyên môn có kinh nghiệm không chỉ biết đáp án. Họ còn biết khi nào hồ sơ chưa đủ điều kiện để kết luận và khi nào cần đề nghị đơn vị làm rõ.

Nếu bạn đang dùng ChatGPT kiểm tra văn bản, bảng số liệu hoặc một danh mục nghiệp vụ, hãy thử bổ sung vào hướng dẫn: “Nếu dữ liệu thiếu, mâu thuẫn hoặc không đọc được, hãy nêu rõ; không tự điền và không khẳng định.”

Một câu “chưa đủ thông tin” đúng lúc có thể có giá trị hơn một câu trả lời rất tự tin nhưng khó kiểm chứng.